Ώρες αιχμής ηλιοφάνειας: τι σημαίνει ο αριθμός

Οι «ώρες αιχμής ηλιοφάνειας» είναι το μέγεθος στο οποίο στηρίζεται σιωπηλά κάθε προσφορά και το οποίο σχεδόν καμία προσφορά δεν εξηγεί. Αξίζει δέκα λεπτά: μόλις το καταλάβετε, μπορείτε να ελέγξετε μόνοι σας την αριθμητική του εγκαταστάτη.

Τι μετρά ο αριθμός

Ο φωτοβολταϊκός εξοπλισμός βαθμονομείται σε συνθήκες αναφοράς: ένα κιλοβάτ φωτός ανά τετραγωνικό μέτρο. Το πραγματικό φως σπάνια είναι ακριβώς αυτό. Είναι ασθενές την αυγή, ισχυρό το μεσημέρι, και ενδιάμεσα το κόβουν τα σύννεφα.

Οι ώρες αιχμής ηλιοφάνειας συμπιέζουν όλη αυτή την άνιση ημέρα σε έναν αριθμό: πόσες ώρες φωτός έντασης αναφοράς θα έδιναν την ίδια συνολική ενέργεια. Μια μέρα που στάζει φως από τις έξι το πρωί ως τις επτά το απόγευμα μπορεί να αντιστοιχεί σε πέντε ή έξι ώρες αιχμής.

Δηλαδή το μέγεθος είναι ένα σύνολο ενέργειας ντυμένο ως διάρκεια.

Γιατί δεν είναι «ώρες φωτός»

Σε αυτή τη σύγχυση φουσκώνουν οι εκτιμήσεις. Η Κύπρος έχει μεγάλες μέρες και πολλές καθαρές, και μπαίνει ο πειρασμός να πολλαπλασιάσει κανείς τις ώρες φωτός επί την ισχύ του πάνελ. Ο υπολογισμός αυτός υπερεκτιμά την παραγωγή κατά πολύ, γιατί οι περισσότερες ώρες φωτός απέχουν πολύ από την ένταση αναφοράς.

Η διάρκεια της ημέρας και οι ώρες αιχμής κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά δεν είναι το ίδιο μέγεθος, και μόνο το δεύτερο προβλέπει ενέργεια.

Τι λέει και τι δεν λέει για την Κύπρο

Η Κύπρος στέκεται καλά σε αυτό το μέγεθος. Είναι αρκετά νότια, αρκετά ξηρή και αρκετά καθαρή ώστε οι ετήσιες ώρες αιχμής να είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Αυτή είναι η ειλικρινής και χρήσιμη εκδοχή της φράσης «η Κύπρος έχει πολύ ήλιο».

Αυτό που δεν λέει το μέγεθος είναι τι θα παραγάγει η δική σας στέγη. Ανάμεσα στο φως που φτάνει στη διεύθυνσή σας και στις κιλοβατώρες που φτάνουν στον μετρητή παρεμβάλλονται απώλειες που δεν έχουν σχέση με τη γεωγραφία: η γωνία της στέγης, η σκίαση, η θερμοκρασία των κυψελών στον καύσωνα, η απόδοση του μετατροπέα, οι απώλειες καλωδίων και η σκόνη στο τζάμι.

Ένας εθνικός μέσος όρος είναι αφετηρία συζήτησης, όχι δεδομένο του δικού σας υπολογισμού.

Πώς να πάρετε τον αριθμό για τη δική σας στέγη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει το PVGIS, ένα δωρεάν εργαλείο που εκτιμά την παραγωγή για συγκεκριμένο σημείο στον χάρτη. Από κάτω βρίσκεται το ίδιο σύνολο δεδομένων που χρησιμοποιούν οι σοβαροί εγκαταστάτες, και είναι ανοιχτό σε όλους.

Βάλτε τη διεύθυνσή σας, ορίστε την κλίση και τον προσανατολισμό της στέγης, δηλώστε την ισχύ του συστήματος, και επιστρέφει μηνιαία και ετήσια παραγωγή για αυτή ακριβώς τη διαμόρφωση. Δύο λόγοι το κάνουν να αξίζει:

• παίρνετε αριθμό για τη στέγη σας και όχι για το νησί
• παίρνετε μια βάση σύγκρισης με τον αριθμό της προσφοράς

Αν μια προσφορά υπόσχεται αισθητά περισσότερα από το PVGIS για την ίδια ισχύ, γωνία και διεύθυνση, η διαφορά αξίζει να ειπωθεί δυνατά. Δεν σημαίνει αυτόματα λάθος — ο εγκαταστάτης μπορεί να μοντελοποιεί άλλον εξοπλισμό — αλλά πρέπει να έχει εξήγηση.

Από πού προέρχονται οι υπόλοιπες απώλειες

Τίποτα στην αλυσίδα δεν είναι χωρίς απώλειες. Το πάνελ βαθμονομείται σε εργαστηριακές συνθήκες που σπάνια θα συναντήσει. Ο μετατροπέας κρατά το δικό του μικρό μερίδιο. Οι κυψέλες χάνουν απόδοση καθώς θερμαίνονται, κάτι που στο κυπριακό καλοκαίρι είναι υπαρκτό και προβλέψιμο φαινόμενο και όχι υποσημείωση. Η σκόνη μειώνει ό,τι φτάνει στις κυψέλες μέχρι να ξεπλυθεί. Τα πάνελ υποβαθμίζονται αργά στη διάρκεια της ζωής τους.

Όλα αυτά είναι φυσιολογικά και αναμενόμενα. Σημασία έχει η εκτίμηση παραγωγής να τα έχει λάβει κάπου υπόψη, αντί να παρουσιάζει την εργαστηριακή ισχύ ως ετήσια πρόβλεψη.